ارتودنسی متحرک

ارتودنسی متحرک

ارتودنسی را می توان روشی برای برطرف کردن ناهنجاری های فک و دندان ها دانست. این روش که از قدیمی ترین روش های رفع ناهنجاری های دندان است، در طی سال های اخیر پیشرفت های بسیاری داشته است. چراکه ناهنجاری های دندان هر فرد با دیگران تفاوت دارد. از این رو هریک از روش های ارتودنسی ثابت، ارتودنسی متحرک و ارتودنسی نامرئی می تواند برای درمان یک سری از ناهنجاری ها کارآمد باشد. در این نوشته می خواهیم ارتودنسی متحرک و بایدها و نبایدهای آن را شرح دهیم. تا پایان این مقاله با ما همراه باشید.

انواع ارتودنسی متحرک

ارتودنسی متحرک، یک دستگاه فرم دهنده به دندان است که بر اساس قالب دهان فرد ساخته می شود که می توان آن را از دهان خارج نمود. به این صورت که پس از مراجعه به پزشک و بررسی وضعیت دندان ها و مشخص شدن اینکه دندان های شما به درمان ارتودنسی نیاز دارد، متخصص ارتودنسی برنامه درمانی ارتودنسی شما را مشخص می نماید، روش درمان را تعیین می کند و قالب گیری از دهان را انجام می دهد. پس از ساخته شدن قالب ارتودنسی شما، اقدام به شروع درمان با ارتودنسی می نماید.
به یاد داشته باشید که متخصص ارتودنسی است که برنامه درمان را طرح ریزی نموده و در مورد روش درمان تصمیم گیری می کند. البته اگر کلیه روش های درمانی برای بیمار امکان پذیر باشد، پزشک در مورد انتخاب روش، بیمار را راهنمایی می کند و نظر او را جویا می شود. اما در نهایت پزشک است که اقدامات لازم برای اجرای درمان را انجام می دهد. بنابراین بهتر است در ابتدا متخصص ارتودنسی را به خوبی بشناسید و سپس برای درمان اقدام نمایید.
دستگاه های ارتودنسی به این منظور ساخته شده اند که نیروی معینی را از طریق کمک فنرها و پیچ ها و بقیه اجزاء مکانیکی خود به دندان ها و استخوان فک وارد نمایند. به طوریکه در بلند مدت موجب اصلاح ناهنجاری های دندان ها و فک شوند. این دستگاه ها که به آنها بریس گفته می شود، انواع مختلفی دارند که به تناسب نوع ناهنجاری برای بیمار تجویز می شوند.

انواع بریس های متحرک

بریس های متحرک دارای انواع مختلفی می باشند که عبارتند از:

  1. بریس های هاولی

    یکی از انواع بریس های متحرک، بریس هاولی نام دارد. این نوع بریس دارای یک قوس لبی و چند جزء نگهدارنده است. بریس هاولی زمانی تجویز می شود که دندان های فک بالایی نسبت به دندان های فک پایین بیش از حد جلو باشند. قسمت قوس دار دستگاه روی دندان های جلویی قرار می گیرد و آن ها را به سمت داخل هدایت می کند. قسمت پشت دستگاه که کلاسپ نام دارد به دندان های عقب قلاب می شود تا بریس را نگه دارد و از این طریق به دندان های جلویی نیرو وارد می شود و آنها را در ریف خود قرار می دهد.
  2. بریس زد اسپرینگ

    یکی دیگر از انواع بریس های ارتودنسی، بریس زد اسپرینگ نام دارد که از آن برای عقب کشیدن دندان هایی که بیش از جد نرمال جلو هستند، استفاده می شود. از آنجاییکه این بریس از یک جزء فعال Z مانند به همراه اجزاء نگهدارنده تشکیل شده است، کاملاً پنهان می باشد و درون دهان به طور واضح دیده نمی شود.
  3. بریس های نامرئی

    نوع جدیدی از بریس ها که خود یک تکنولوژی جدید در دانش ارتودنسی به حساب می آید، بریس های نامرئی است که به آن ارتودنسی نامرئی نیز گفته می شود. بریس نامرئی یا ارتودنسی نامرئی که امروزه با استقبال بسیار زیادی مواجه شده است، در واقع جدیدترین روش درمان ارتودنسی شناخته می شود و به دلیل مشخص نبودن بریس ها درون دهان از محبوبیت بالایی برخوردار است. علاوه بر این، نصب بریس های ثابت یا همان روش سنتی ارتودنسی، با دشواری هایی برای فرد بیمار مواجه است. به طوریکه معمولاً در روزهای اولیه نصب باعث به وجود آمدن جراحت روی لثه ها و اجزاء درونی دهان می شود. از طرفی دیگر عادت کردن به بریس های ثابت به دلیل درشت بودن اندازه آنها زمان بر بوده و به لحاظ نظافت نیز دشواری هایی دارد. اگرچه نتایج به دست آمده از ارتودنسی ثابت مطلوب است، اما هر روش مزایا و معایب خاص خود را دارد. به علاوه اینکه برای برخی از ناهنجاری ها، تنها یک روش می تواند کارآمد باشد.

هزینه ارتودنسی متحرک

پس از مشخص شدن روش درمان توسط دندانپزشک متخصص، برآورد هزینه آن مشخص و به بیمار اعلام می شود. از آنجاییکه روش های درمانی با یکدیگر متفاوت هستند، هزینه درمان با هر روش نیز از سایر روش ها متفاوت است. هزینه ارتودنسی متحرک به عوامل مختلفی بستگی دارد. به عنوان مثال روش درمان، پزشک متخصصی که انتخاب نموده اید، میزان مهارت پزشک، تعداد جلسات مورد نیاز برای درمان، درمان های پش نیاز از جمله کشیدن دندان یا جرم گیری دندان، لابراتواری که قالب گیری و ساخت بریس را بر عهده دارد و کلینیک ارتودنسی که به آن مراجعه نموده اید در برآورد هزینه های درمان شما مؤثر هستند.

کاربردهای ارتودنسی متحرک

ارتودنسی متحرک در حوزه اصلاح ناهنجاری های دندان و فک کاربرد دارد. در ادامه به مهمترین ناهنجاری هایی که از طریق ارتودنسی متحرک قابل درمان است، اشاره شده است:

  • صاف کردن تاج دندان،
  • وارد کردن نیروی آرام و جزئی به دندان‌ها تا رسیدن به حالت ایده‌آلشان،
  • رفع کجی دندان یا جلو بودن دندان ها و فک

در چه مواردی ارتودنسی متحرک کاربرد ندارد؟

برخی از ناهنجاری ها و مشکلات دندان ها از طریق ارتودنسی متحرک قابل درمان نیستند. این ناهنجاری ها شامل موارد زیر می شوند:

  • در صورتی که دندان‌ها بسیار به هم فشرده ‌باشند،
  • مواردی مثل تکان دادن بدنه دندان ها
  • نیاز به چرخش چندگانه دندان ها
  • نامرتب بودن دندان ها در فک پایین
  • کراست بایت و اپن بایت شدید فک و دندان ها

مراحل ارتودنسی متحرک

به طور کلی ارتودنسی متحرک از سه مرحله اصلی تشکیل شده است که به ترتیب مراحل زیر میباشد:

  • مراجعه به کلینیک دندانپزشکی و متخصص ارتودنسی برای بررسی دندان ها و نیاز به درمان با ارتودنسی
  • قالب گیری از دهان بیمار برای ساخت دستگاه ارتودنسی متحرک
  • مراجعه به متخصص ارتودنسی برای تست مناسب بودن دستگاه در دهان بیمار

مزایای دستگاه ارتودنسی متحرک

ارتودنسی متحرک نسبت به ارتودنسی ثابت از مزایایی برخوردار است. از جمله مزایای آن می توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • برای تمیز کردن دندان ها و دستگاه ارتودنسی می توان آن را از دهان خارج نمود،
  • برای درمان های مختصر و ناهنجاری های کوچک استفاده از آن راحت تر است،
  • در مواقعی که بیمار کلافه شود یا درد غیرقابل تحمل داشته باشد، می تواند آن را از دهان خود خارج نماید،
  • بیمار می تواند برای شرکت در مراسم های خاص از آن استفاده نکند،
  • به راحتی داخل دندان دیده نمی شود،
  • استفاده از آن راحت است و به یک جلسه کوتاه آموزشی نیاز دارد،
  • قالب گیری و ساخت آن به سرعت انجام می شود و زمان زیادی نیاز ندارد،
  • هزینه درمان با ارتودنسی متحرک بالا نیست

طول دوره ی درمان ارتودنسی متحرک

طور دوره درمان ارتودنسی با بریس های متحرک کمتر از حالت سنتی یا بریس های ثابت است. زمان مورد نیاز برای درمان بستگی به میزان ناهنجاری دندان ها و نظر پزشک دارد. معمولاً تعداد جلسات مورد نیاز برای درمان در همان ابتدا توسط پزشک به بیمار اعلام خواهد شد.

سن مناسب برای شروع درمان ارتودنسی

سن مناسب ارتودنسی در کودکان و نوجوانان زمانی است که دندان های اصلی یا دائمی به تازگی رشد کرده اند و در حال جایگزین شدن با دندان های شیری می باشند. این سن حدود 9 الی 13 سالگی است. در این سن استخوان فک انعطاف پذیری بالایی دارد و در صورت وجود ناهنجاری به سرعت می توان دندان ها را به حایگاه صحیحشان هدایت نمود. در مورد بزرگسالان نیز هر زمان که لازم بدانند می توانند با مشورت دندانپزشک خود برای دریافت درمان با ارتودنسی مراجعه نمایند.

شرایط استفاده از بریس های متحرک

با وجود اینکه بریس های متحرک می توانند مفید و کاربردی باشند، اما برای درمان همه ناهنجاری ها کارآمد نیستند. در صورتی که مشکل بیمار در حد جزئی تا متوسط باشد، متخصص ارتودنسی بریس های متحرک و شفاف را تجویز می نماید. این بریس ها برای بزرگسالان و نوجوانانی که تمایلی به دیده شدن پلاک های ارتودنسی در دهان خود ندارند، می تواند گزینه مناسبی باشد. اما از آنجایی که این بریس ها متحرک هستند و به راحتی از جای خود خارج می شوند، به دلایل مختلفی برای کودکان مناسب نیستند. در هر صورت نظر نهایی توسط پزشک داده می شود و مناسب ترین درمان توسط متخصص ارتودنسی برای بیمار مشخص میشود.

معایب یا محدودیت های ارتودنسی متحرک

اگرچه این روش مزایای ویژه ای دارد اما مثل سایر روش های درمانی، معایبی نیز دارد که به موارد زیر می توان اشاره نمود:

  • برای درمان ناهنجاری های ساده کاربرد دارند و قادر به درمان ناهنجاری های پیچیده نیستند.
  • برای درمان و اصلاح ناهنجاری ها و چرخش های چندگانه کاربرد ندارند.
  • به دلیل متحرک بودن، امکان گم شدن آنها وجود دارد.
  • حتما باید بین 20 تا 22 ساعت در شبانه روز درون دهان قرار بگیرند در غیر این صورت کارایی لازم را ندارند.

آیا ارتودنسی متحرک درد دارد؟

یکی از سوالاتی که برای افرادی که با ناهنجاری های دندان و فک مواجه هستند و باید از درمان ارتودنسی استفاده کنند، این است که آیا درمان با ارتودنسی درد دارد؟ در پاسخ به این سوال می توان گفت در ابتدای درمان ارتودنسی ممکن است فرد  به مدت 3 الی 5 روز اول و قبل از عادت کردن دهان به پلاک ارتودنسی، مقداری درد خفیف داشته باشد. هرچند این درد کاملاً خفیف و مقطعی است، اما در صورت لزوم و غیرقابل تحمل بودن درد می توانید از مسکن استفاده نمایید. همچنین در صورتی که در قسمت خاصی از دهان و دندان های خود درد احساس می کنید، لازم است به سرعت با متخصص ارتودنسی معالج خود تماس بگیرید یا به صورت حضوری مراجعه کنید. توجه داشته باشید که تا حد ممکن بریس ها را از دهان خود خارج نکنید، مگر اینکه درد شما آزار دهنده باشد.

دستیابی به بهترین نتایج

برای دستیابی به بهترین نتیجه از درمان ارتودنسی میبایست نکات زیر را به درستی رعایت کنید. نکاتی که شامل مراجعه منظم به دندانپزشک و متخصص ارتودنسی می باشد و بهداشت دهان و دندان را شامل می شود که عبارتند از:

  1. مراجعه به دندانپزشک و متخصص ارتودنسی در جلسات درمانی پیوسته و منظم
  2. رعایت بهداشت دهان و دندان توسط بیمار چه در دوره درمان با ارتودنسی و چه پس از پایان دوره درمان
  3. استفاده منظم از دستگاه ارتودنسی یا همان بریس تجویز شده توسط دندانپزشک

مراقبت‌های لازم برای ارتودنسی متحرک

پس از مشخص شدن روش درمان با با ارتودنسی متحرک، لازم است مراقبت هایی برای حفظ دندان ها و حصول بهترین نتیجه برای بیمار، انجام شود. از جمله مراقبت های لازم برای ارتودنسی متحرک می توان به موارد زیر اشاره نمود:

  1. بریس ها باید به نحوی که پزشک توصیه کرده تنظیم شوند تا پروسه درمان به شکل درست پیشرفت کند.
  2. در ابتدا ممکن است تا زمان عادت کردن به دستگاه ارتودنسی یا همان بریس، درد خفیفی داشته باشید. این درد بعد از چند روز کاهش می یابد. برای دریافت بهترین نتیجه از درمان لازم است این درد را تحمل کنید.
  3. نحوه صحیح گذاشتن و برداشتن پلاک یا همان بریس را به درستی از دندانپزشک خود یاد بگیرید.
  4. فقط برای خوردن غذا یا مسواک زدن، بریس را از دهان خود خارج کنید.
  5. پلاک ارتودنسی یا بریس باید روزانه حداقل دو مرتبه شسته شود.
  6. در طول دوره درمان و به ویژه هنگامی که پلاک درون دهان شماست، از خورد غذاهای شیرین و چسبنده و نوشیدنی های گاز دار پرهیز کنید.
  7. پس از هر وعده غذایی، برای تمیز کردن پلاک، آن را با یک برس نرم شستشو دهید.
  8. برای شستن بریس ها از یک شوینده ملایم مثل صابون و آب ولرم استفاده کنید. همچنین برای شستن پلاک ها از خمیردندان استفاده نکنید. خمیر دندان باعث ساییده شدن سطح پلاک می شود و ممکن است به بدنه آن آسیب وارد کند.
  9. با حرکات دایره ای پلاک را به آرامی بشویید و سطح دستگاه را کاملاً تمیز کنید.
  10. از بازی کردن با بریس ها و و عقب جلو دادن آنها خودداری کنید، زیرا باعث لق شدن بریس ها می شود و به مرور زمان و با طولانی شدن طول درمان ممکن است آسیب ببیند و شکسته شود.
  11. از خوردن برخی خوراکی ها خودداری کنید: مثلا از جویدن آدامس و خوردن خوراکی های سفت بپرهیزید، زیرا مصرف این خوراکی ها می تواند باعث آسیب دیدن بریس ها شوند و فرآیند تخریب را آغاز کنند.
  12. بریس ها همیشه باید در دهان باشند و تنها برای تمیز کردن و یا انجام ورزش های گروهی از دهان خارج شوند. بریس های متحرک را باید به محض خارج کرن از دهان درون جعبه ی مخصوص خود قرار دهید تا گم نشده و آسیب نبینند.

سوالات متداول ارتودنسی متحرک

  1. آیا بیمار می تواند نوع درمان ارتودنسی خود را انتخاب کند؟

    از آنجاییکه ناهنجاری های دندان هر فرد با فرد دیگر متفاوت است، روش های درمان نیز متفاوت است. بنابراین لازم است دندانپزشک متخصص پس از معاینه دندان ها و با توجه به میزان ناهنجاری و مشکل موجود در فک و دندان ها، روش های درمان مناسب را به بیمار پیشنهاد دهد. البته در برخی موارد ممکن است فقط یک روش برای بیمار کارآمد باشد. در این صورت برای درمان، لازم است بیمار با دندانپزشک خود همکاری داشته باشد و از پافشاری بر روی روش خاص بپرهیزد.
  2. طول درمان ارتودنسی متحرک چقدر است؟

    طول دوره درمان هر فرد با فرد دیگر تفاوت دارد. از این رو مدت درمان با توجه به تشخیص پزشک مشخص می شود. مدت درمان به عوامل مختلفی همچون نوع و شدت ناهنجاری، میزان شلوغی و ازدحام دندان ها، مدل و شیب فک و ... بستگی دارد.
  3. چه موقع بیمار از ارتودنسی متحرک استفاده می کند؟

    درمان با ارتودنسی متحرک معمولاً در دو حالت برای بیمار تجویز می شود. یکی برای حرکت دادن فک بالا یا پایین در صورت جلو یا عقب بودن دندان ها و فک و دوم به عنوان نگهدارنده در انتهای درمان ارتودنسی ثابت به کار می رود تا نتیجه مطلوب بر روی دندان های فرد حاصل شود و دندان ها به جایگاه درست خود هدایت شوند. به طور کلی می توان گفت این روش برای درمان نامرتبی جزئی دندان ها قابل استفاده است.
    در صورتی که مشکل فرد به به صورت جزئی باشد، متخصص ارتودنسی بریس متحرک را توصیه می‌کند. این بریس‌ها برای افرادی که نگران دیده شدن بریس ها درون دهان خود هستند، گزینه ایده آلی محسوب می شود. از آنجایی که این پلاک ها متحرک هستند و ممکن است کودک آن را از دهان خود خارج کند، با آن بازی یا آن را گم کند، ارتودنسی متحرک برای کودکان توصیه نمی‌شود.
  4. فرق عمده کاربردی ارتودنسی متحرک با ارتودنسی ثابت در چیست؟

    برای حرکت دادن فک بالا و پایین می توان از ارتودنسی متحرک استفاده نمود. اما اگر لازم باشد دندان ها از جای خود حرکت کرده و در جایگاه درست قرار بگیرند، لازم است از ارتودنسی ثابت استفاده شود، چرا که ارتودنسی ثابت می تواند در بلند مدت دندان ها را تغییر داده و در جای صحیح خود قرار دهد. در واقع می توان گفت ارتودنسی ثابت برای درمان های جزئی تجویز می شود.
  5. آیا می توان با وجود ارتودنسی متحرک غذا خورد؟

    بهتر است برای خوردن غذا، پلاک ارتودنسی خود را بردارید. بلافاصله بعد از خوردن غذا و شستشو و مسواک زدن، پلاک ارتودنسی را در دهان خود قرار دهید. برای داشتن دندان های سالم به ویژه در طول دوره درمان با ارتودنسی، داشتن رژیم غذایی سالم بسیار کمک کننده است. سعی کنید در طول دوره درمان از مواد غذایی سرشار از ویتامین و املاح معدنی استفاده کنید. همجنین از خوردن غذاهای شیرین، سفت و چسبنده پرهیز نمایید تا بهترین نتیجه را از درمان خود بگیرید.
  6. چه مایعاتی را نمی توان همراه با ارتودنسی متحرک نوشید؟

    توصیه می شود از نوشیدنی های گاز دار مثل نوشابه و دلستر استفاده نکنید. اما در صورتی که تمایل به خوردن این سبک نوشیدنی ها داشتید، بهتر است قبل از خوردن آن ها ارتودنسی متحرک خود را از دهان خارج نموده و سپس این نوشیدنی ها را مصرف نمایید.
برای دریافت مشاوره رایگان فرم زیر را تکمیل کنید
(*)
لطفا نام خود را وارد کنید
(*)
شماره تماس خود را وارد کنید
(*)
کد امنیتی را وارد نمایید