کلینیک ارتودنسی پازل

دکتر احمدرضا حسینی، متخصص ارتودنسی

از دانشگاه UCL لندن انگلستان

بورد تخصصی ارتودنسی از دانشگاه رویال انگلستان

ارتودنسی متحرک | هزینه، مزایا، مراحل، کاربرد، مراقبتها، معایب و سوالات

ارتودنسی متحرک چیست؟ نکات کاربردی، مزایا، معایب و قیمت 1400

چکیده مطلب

آیا در رابطه با ارتودنسی متحرک و روش های آن شنیده اید؟ آیا این روش درمانی می تواند برای شما مناسب باشند؟
در این نوشته می خواهیم ارتودنسی متحرک و بایدها و نبایدهای آن و همچنین درباره انواع آن صحبت کنیم.
ارتودنسی متحرک به نوبه خود می تواند مزایا و محدودیت هایی به همراه داشته باشد، به نظر شما این مزیت ها و محدودیت ها کدام اند؟
آیا فکر می کنید که ارتودنسی متحرک مراحلی ساده تر از ارتودنسی ثابت دارد؟ آیا طول درمان آن کوتاه تر است؟ هزینه آن چه تفاوتی با ارتودنسی ثابت دارد؟ آیا تنها در سن خاصی می توان از این نوع ارتودنسی استفاده کرد؟
پاسخ تمامی این سوالات در این مقاله مطرح شده است، پس چند دقیقه با ما همراه باشید تا اطلاعات مورد نظر خود را به دست آورید.

ارتودنسی متحرک چیست؟

 در روش ارتودنسی متحرک از دستگاه هایی استفاده می شود که شما قادر به خارج کردن آن ها از دهان خود هستید، زیرا همانند براکت های ارتودنسی ثابت به دندان های شما چسبیده نمی شوند. در این روش برنامه درمانی خاصی برای شما مطرح می شود و شما باید نکات مهمی را مد نظر خود قرار دهید که در ادامه بیشتر با آن ها آشنا خواهید شد.

انواع ارتودنسی متحرک

انواع ارتودنسی متحرک

ارتودنسی متحرک، یک دستگاه فرم دهنده به دندان است که بر اساس قالب دهان فرد ساخته می شود که می توان آن را از دهان خارج نمود. به این صورت که پس از مراجعه به پزشک و بررسی وضعیت دندان ها و مشخص شدن اینکه دندان های شما به درمان ارتودنسی نیاز دارد، متخصص ارتودنسی برنامه درمانی ارتودنسی شما را مشخص می نماید، روش درمان را تعیین می کند و قالب گیری از دهان را انجام می دهد. پس از ساخته شدن قالب ارتودنسی شما، اقدام به شروع درمان با ارتودنسی می نماید.

انواع بریس های متحرک ارتودنسی

بریس های ارتودنسی ابزار هایی می باشند که برای اصلاح موقعیت دندان ها و فک استفاده می شوند که انتخاب نوع مناسب آن برای بیمار به فاکتور هایی مانند سن بیمار، نوع و شدت ناهنجاری بستگی دارد. بریس های متحرک دارای انواع مختلفی می باشند که عبارتند از:

  1. بریس های هاولی

    بریس های هاولی

    یکی از انواع بریس های متحرک، بریس هاولی نام دارد. این نوع بریس دارای یک قوس لبی و چند جزء نگهدارنده است. بریس هاولی زمانی تجویز می شود که دندان های فک بالایی نسبت به دندان های فک پایین بیش از حد جلو باشند. قسمت قوس دار دستگاه روی دندان های جلویی قرار می گیرد و آن ها را به سمت داخل هدایت می کند. قسمت پشت دستگاه که کلاسپ نام دارد به دندان های عقب قلاب می شود تا بریس را نگه دارد و از این طریق به دندان های جلویی نیرو وارد می شود و آنها را در ریف خود قرار می دهد.
  2. بریس زد اسپرینگ

    بریس زد اسپرینگ

    یکی دیگر از انواع بریس های ارتودنسی، بریس زد اسپرینگ نام دارد که از آن برای عقب کشیدن دندان هایی که بیش از جد نرمال جلو هستند، استفاده می شود. از آنجاییکه این بریس از یک جزء فعال Z مانند به همراه اجزاء نگهدارنده تشکیل شده است، کاملاً پنهان می باشد و درون دهان به طور واضح دیده نمی شود.
  3. بریس های نامرئی

    بریس های نامرئی

    نوع جدیدی از بریس ها که خود یک تکنولوژی جدید در دانش ارتودنسی به حساب می آید، بریس های نامرئی است که به آن ارتودنسی نامرئی نیز گفته می شود. بریس نامرئی یا ارتودنسی نامرئی که امروزه با استقبال بسیار زیادی مواجه شده است، در واقع جدیدترین روش درمان ارتودنسی شناخته می شود و به دلیل مشخص نبودن بریس ها درون دهان از محبوبیت بالایی برخوردار است. 

هزینه ارتودنسی متحرک

پس از مشخص شدن روش درمان توسط دندانپزشک متخصص، برآورد هزینه آن مشخص و به بیمار اعلام می شود. از آنجاییکه روش های درمانی با یکدیگر متفاوت هستند، هزینه درمان با هر روش نیز از سایر روش ها متفاوت است. هزینه ارتودنسی متحرک به عوامل مختلفی بستگی دارد. به عنوان مثال روش درمان، پزشک متخصصی که انتخاب نموده اید، میزان مهارت پزشک، تعداد جلسات مورد نیاز برای درمان، درمان های پش نیاز از جمله کشیدن دندان یا جرم گیری دندان، لابراتواری که قالب گیری و ساخت بریس را بر عهده دارد و در کلینیک ارتودنسی که به آن مراجعه نموده اید در برآورد هزینه های درمان شما مؤثر هستند. در زمان نگارش این مطلب، به طور کلی هزینه ارتودنسی متحرک با توجه به نوع درمان و سایر عوامل تاثیرگذار در قیمت ارتودنسی متحرک، بین 17000000 تومان (هفده میلیون تومان) تا 20000000 تومان (بیست میلیون تومان) است.

کاربردهای ارتودنسی متحرک

کاربردهای ارتودنسی متحرک

ارتودنسی متحرک در حوزه اصلاح ناهنجاری های دندان و فک کاربرد دارد. در ادامه به مهمترین ناهنجاری هایی که از طریق ارتودنسی متحرک قابل درمان است، اشاره شده است:

  • صاف کردن تاج دندان،
  • وارد کردن نیروی آرام و جزئی به دندان‌ها تا رسیدن به حالت ایده‌آلشان،
  • رفع کجی دندان یا جلو بودن دندان ها و فک

در چه مواردی ارتودنسی متحرک کاربرد ندارد؟

برخی از ناهنجاری ها و مشکلات دندان ها از طریق ارتودنسی متحرک قابل درمان نیستند. این ناهنجاری ها شامل موارد زیر می شوند:

  • در صورتی که دندان‌ها بسیار به هم فشرده ‌باشند،
  • مواردی مثل تکان دادن بدنه دندان ها
  • نیاز به چرخش چندگانه دندان ها
  • نامرتب بودن دندان ها در فک پایین
  • کراست بایت و اپن بایت شدید فک و دندان ها

مراحل ارتودنسی متحرک

به طور کلی ارتودنسی متحرک از سه مرحله اصلی تشکیل شده است که به ترتیب مراحل زیر میباشد:

  • مراجعه به کلینیک دندانپزشکی و متخصص ارتودنسی برای بررسی دندان ها و نیاز به درمان با ارتودنسی
  • قالب گیری از دهان بیمار برای ساخت دستگاه ارتودنسی متحرک
  • مراجعه به متخصص ارتودنسی برای تست مناسب بودن دستگاه در دهان بیمار

مزایای دستگاه ارتودنسی متحرک

مزایای دستگاه ارتودنسی متحرک

ارتودنسی متحرک نسبت به ارتودنسی ثابت از مزایایی برخوردار است. از جمله مزایای آن می توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • برای تمیز کردن دندان ها و دستگاه ارتودنسی می توان آن را از دهان خارج نمود،
  • برای درمان های مختصر و ناهنجاری های کوچک استفاده از آن راحت تر است،
  • در مواقعی که بیمار کلافه شود یا درد غیرقابل تحمل داشته باشد، می تواند آن را از دهان خود خارج نماید،
  • بیمار می تواند برای شرکت در مراسم های خاص از آن استفاده نکند،
  • به راحتی داخل دندان دیده نمی شود،
  • استفاده از آن راحت است و به یک جلسه کوتاه آموزشی نیاز دارد،
  • قالب گیری و ساخت آن به سرعت انجام می شود و زمان زیادی نیاز ندارد،
  • هزینه درمان با ارتودنسی متحرک بالا نیست

ارتودنسی متحرک فک بالا

دلایل متعددی می توانند سبب بروز ناهنجاری های فک بالا شوند. مواردی مانند دلایل ژنتیکی، ضربه به فک بالا، تنگی فک بالا و یا رشد دندان عقل فک بالا به صورت نادرست، می توانند سبب نیاز ارتودنسی فک بالا شوند. برخی از افراد به هنگام صحبت کردن و لبخند زدن، تنها دندان های فک بالای آن ها مشخص می باشد و اگر ارتودنتیست بررسی کند که دندان های فک پایین بیمار مشکلی ندارد، می تواند ارتودنسی را تنها برای فک بالا انجام دهد. ارتودنسی متحرک فک بالا به درمان و اصلاح ناهنجاری های فک بالای بیمار می پردازد. در صورتی که ارتودنتیست تشخیص دهد که روش های ارتودنسی متحرک می توانند به خوبی پاسخ گوی این درمان باشند، این نوع درمان را برای بیمار در نظر می گیرد. بدین منظور بعد از بررسی دهان و دندان فرد، اگر بیمار دچار پوسیدگی دندان و یا بیماری لثه بود، در ابتدا برای درمان آن ها اقدام می کند. در ادامه از دندان های فک بالای بیمار قالبی تهیه شده و به لابراتوار دندانسازی ارسال می گردد. پس از ساخته شدن پلاک ارتودنسی متحرک، ارتودنتیست زمان، نحوه استفاده و دیگر موارد مربوط به آن را برای بیمار شرح می دهد. بیمار باید توجه داشته باشد که برای به دست آوردن بهترین نتیجه درمان، باید با متخصص ارتودنسی خود به خوبی همکاری داشته باشد.

ارتودنسی متحرک فک پایین

ارتودنسی متحرک فک پایین به درمان ناهنجاری های فک پایین بیمار می پردازد و مشکلات فک پایین را رفع می کند. به طور کلی یکی از مواردی که ارتودنسی متحرک فک پایین برای درمان آن مورد استفاده قرار می گیرد، مال اکلوژن کلاس 2 می باشد. در این ناهنجاری، بیمار دارای فک پایین کوچک و عقب تر از فک بالای خود می باشد و دستگاه ارتودنسی متحرک کمک می کند تا فک پایین حالت نرمال خود را به دست آورد. افرادی که دچار فک پایین کوچکی می باشند، دچار برهم خوردگی توازن چهره می شوند. ارتودنسی متحرک فک پایین به خوبی می تواند این تعادل را به چهره برگرداند و زیبایی دندان ها را به ارمغان بیاورد. درمان مال اکلوژن کلاس 2 در دوران کودکی، در رشد صحیح فک نقش بسیار موثری دارد. در نتیجه در سنین بزرگسالی، فرد دچار ناهنجاری نخواهد بود و در زمان بستن دهان خود، فاصله ای بین فک های خود نخواهد داشت. همچنین درمان به موقع سبب می شود تا نیاز به جراحی فک در آینده وجود نداشته باشد. در ارتباط با مدت زمان ارتودنسی متحرک فک پایین می توان بیان کرد که معمولا دستگاه باید در تمام طول روز، در دهان قرار داشته باشد. در واقع در برخی شرایط خاص که ارتودنتیست آن ها را بیان می کند، بیمار می تواند دستگاه را از دهان خود خارج کند. در هنگام استفاده از پلاک ارتودنسی متحرک فک پایین، بیمار باید به تمام توصیه ها و نکات بیان شده توسط ارتودنتیست خود عمل کند تا نتیجه درمان به درستی و در زمان مناسب خود حاصل گردد.

طول درمان ارتودنسی متحرک چقدر است؟

طور دوره درمان ارتودنسی با بریس های متحرک کمتر از حالت سنتی یا بریس های ثابت است. زمان مورد نیاز برای درمان بستگی به میزان ناهنجاری دندان ها و نظر پزشک دارد. معمولاً تعداد جلسات مورد نیاز برای درمان در همان ابتدا توسط پزشک به بیمار اعلام خواهد شد. برای اغلب بیماران درمان ارتودنسی متحرک بین 6 ماه تا یک و نیم سال طول می کشد

بهترین سن برای شروع ارتودنسی متحرک

سن مناسب برای شروع درمان ارتودنسی

سن مناسب ارتودنسی در کودکان و نوجوانان زمانی است که دندان های اصلی یا دائمی به تازگی رشد کرده اند و در حال جایگزین شدن با دندان های شیری می باشند. این سن حدود 9 الی 13 سالگی است. در این سن استخوان فک انعطاف پذیری بالایی دارد و در صورت وجود ناهنجاری به سرعت می توان دندان ها را به حایگاه صحیحشان هدایت نمود. در مورد بزرگسالان نیز هر زمان که لازم بدانند می توانند با مشورت دندانپزشک خود برای دریافت درمان با ارتودنسی مراجعه نمایند.

شرایط استفاده از بریس های متحرک

با وجود اینکه بریس های متحرک می توانند مفید و کاربردی باشند، اما برای درمان همه ناهنجاری ها کارآمد نیستند. در صورتی که مشکل بیمار در حد جزئی تا متوسط باشد، متخصص ارتودنسی بریس های متحرک و شفاف را تجویز می نماید. این بریس ها برای بزرگسالان و نوجوانانی که تمایلی به دیده شدن پلاک های ارتودنسی در دهان خود ندارند، می تواند گزینه مناسبی باشد. اما از آنجایی که این بریس ها متحرک هستند و به راحتی از جای خود خارج می شوند، به دلایل مختلفی برای کودکان مناسب نیستند. در هر صورت نظر نهایی توسط پزشک داده می شود و مناسب ترین درمان توسط متخصص ارتودنسی برای بیمار مشخص میشود.

معایب یا محدودیت های ارتودنسی متحرک

اگرچه این روش مزایای ویژه ای دارد اما مثل سایر روش های درمانی، معایبی نیز دارد که به موارد زیر می توان اشاره نمود:

  • برای درمان ناهنجاری های ساده کاربرد دارند و قادر به درمان ناهنجاری های پیچیده نیستند.
  • برای درمان و اصلاح ناهنجاری ها و چرخش های چندگانه کاربرد ندارند.
  • به دلیل متحرک بودن، امکان گم شدن آنها وجود دارد.
  • حتما باید بین 20 تا 22 ساعت در شبانه روز درون دهان قرار بگیرند در غیر این صورت کارایی لازم را ندارند.

آیا ارتودنسی متحرک درد دارد؟

یکی از سوالاتی که برای افرادی که با ناهنجاری های دندان و فک مواجه هستند و باید از درمان ارتودنسی استفاده کنند، این است که آیا درمان با ارتودنسی درد دارد؟ در پاسخ به این سوال می توان گفت در ابتدای درمان ارتودنسی ممکن است فرد  به مدت 3 الی 5 روز اول و قبل از عادت کردن دهان به پلاک ارتودنسی، مقداری درد خفیف داشته باشد. هرچند این درد کاملاً خفیف و مقطعی است، اما در صورت لزوم و غیرقابل تحمل بودن درد می توانید از مسکن استفاده نمایید. همچنین در صورتی که در قسمت خاصی از دهان و دندان های خود درد احساس می کنید، لازم است به سرعت با متخصص ارتودنسی معالج خود تماس بگیرید یا به صورت حضوری مراجعه کنید. توجه داشته باشید که تا حد ممکن بریس ها را از دهان خود خارج نکنید، مگر اینکه درد شما آزار دهنده باشد.

دستیابی به بهترین نتایج

برای دستیابی به بهترین نتیجه از درمان ارتودنسی میبایست نکات زیر را به درستی رعایت کنید. نکاتی که شامل مراجعه منظم به دندانپزشک و متخصص ارتودنسی می باشد و بهداشت دهان و دندان را شامل می شود که عبارتند از:

  1. مراجعه به دندانپزشک و متخصص ارتودنسی در جلسات درمانی پیوسته و منظم
  2. رعایت بهداشت دهان و دندان توسط بیمار چه در دوره درمان با ارتودنسی و چه پس از پایان دوره درمان
  3. استفاده منظم از دستگاه ارتودنسی یا همان بریس تجویز شده توسط دندانپزشک

مراقبت‌های لازم حین درمان ارتودنسی متحرک

مراقبت‌های لازم برای ارتودنسی متحرک

پس از مشخص شدن روش درمان با با ارتودنسی متحرک، لازم است مراقبت هایی برای حفظ دندان ها و حصول بهترین نتیجه برای بیمار، انجام شود. از جمله مراقبت های لازم برای ارتودنسی متحرک می توان به موارد زیر اشاره نمود:

  1. بریس ها باید به نحوی که پزشک توصیه کرده تنظیم شوند تا پروسه درمان به شکل درست پیشرفت کند.
  2. در ابتدا ممکن است تا زمان عادت کردن به دستگاه ارتودنسی یا همان بریس، درد خفیفی داشته باشید. این درد بعد از چند روز کاهش می یابد. برای دریافت بهترین نتیجه از درمان لازم است این درد را تحمل کنید.
  3. نحوه صحیح گذاشتن و برداشتن پلاک یا همان بریس را به درستی از دندانپزشک خود یاد بگیرید.
  4. فقط برای خوردن غذا یا مسواک زدن، بریس را از دهان خود خارج کنید.
  5. پلاک ارتودنسی یا بریس باید روزانه حداقل دو مرتبه شسته شود.
  6. در طول دوره درمان و به ویژه هنگامی که پلاک درون دهان شماست، از خورد غذاهای شیرین و چسبنده و نوشیدنی های گاز دار پرهیز کنید.
  7. پس از هر وعده غذایی، برای تمیز کردن پلاک، آن را با یک برس نرم شستشو دهید.
  8. برای شستن بریس ها از یک شوینده ملایم مثل صابون و آب ولرم استفاده کنید. همچنین برای شستن پلاک ها از خمیردندان استفاده نکنید. خمیر دندان باعث ساییده شدن سطح پلاک می شود و ممکن است به بدنه آن آسیب وارد کند.
  9. با حرکات دایره ای پلاک را به آرامی بشویید و سطح دستگاه را کاملاً تمیز کنید.
  10. از بازی کردن با بریس ها و و عقب جلو دادن آنها خودداری کنید، زیرا باعث لق شدن بریس ها می شود و به مرور زمان و با طولانی شدن طول درمان ممکن است آسیب ببیند و شکسته شود.
  11. از خوردن برخی خوراکی ها خودداری کنید: مثلا از جویدن آدامس و خوردن خوراکی های سفت بپرهیزید، زیرا مصرف این خوراکی ها می تواند باعث آسیب دیدن بریس ها شوند و فرآیند تخریب را آغاز کنند.
  12. بریس ها همیشه باید در دهان باشند و تنها برای تمیز کردن و یا انجام ورزش های گروهی از دهان خارج شوند. بریس های متحرک را باید به محض خارج کرن از دهان درون جعبه ی مخصوص خود قرار دهید تا گم نشده و آسیب نبینند.

سوالات متداول

  1. طول درمان ارتودنسی متحرک چقدر است؟

    طول دوره درمان هر فرد با فرد دیگر تفاوت دارد. از این رو مدت درمان با توجه به تشخیص پزشک مشخص می شود. مدت درمان به عوامل مختلفی همچون نوع و شدت ناهنجاری، میزان شلوغی و ازدحام دندان ها، مدل و شیب فک و ... بستگی دارد.
  2. استفاده از ارتودنسی متحرک چه زمانی می باشد؟

    درمان با ارتودنسی متحرک معمولاً در دو حالت برای بیمار تجویز می شود. یکی برای حرکت دادن فک بالا یا پایین در صورت جلو یا عقب بودن دندان ها و فک و دوم به عنوان نگهدارنده در انتهای درمان ارتودنسی ثابت به کار می رود تا نتیجه مطلوب بر روی دندان های فرد حاصل شود و دندان ها به جایگاه درست خود هدایت شوند. به طور کلی می توان گفت این روش برای درمان نامرتبی جزئی دندان ها قابل استفاده است.

  3. فرق عمده کاربردی ارتودنسی متحرک با ارتودنسی ثابت در چیست؟

    برای حرکت دادن فک بالا و پایین می توان از ارتودنسی متحرک استفاده نمود. اما اگر لازم باشد دندان ها از جای خود حرکت کرده و در جایگاه درست قرار بگیرند، لازم است از ارتودنسی ثابت استفاده شود، چرا که ارتودنسی ثابت می تواند در بلند مدت دندان ها را تغییر داده و در جای صحیح خود قرار دهد. در واقع می توان گفت ارتودنسی ثابت برای درمان های جزئی تجویز می شود.
  4. آیا امکان غذا خوردن با ارتودنسی متحرک وجود دارد؟

    بهتر است برای خوردن غذا، پلاک ارتودنسی خود را بردارید. بلافاصله بعد از خوردن غذا و شستشو و مسواک زدن، پلاک ارتودنسی را در دهان خود قرار دهید. برای داشتن دندان های سالم به ویژه در طول دوره درمان با ارتودنسی، داشتن رژیم غذایی سالم بسیار کمک کننده است. سعی کنید در طول دوره درمان از مواد غذایی سرشار از ویتامین و املاح معدنی استفاده کنید. همجنین از خوردن غذاهای شیرین، سفت و چسبنده پرهیز نمایید تا بهترین نتیجه را از درمان خود بگیرید.

  5. امکان نوشیدن چه مایعاتی با ارتودنسی متحرک وجود ندارد؟

    بهتر است تا نوشیدنی های گازداری مانند نوشابه و دلستر را با ارتودنسی متحرک مصرف نکنید. باید دستگاه را از دهان خود در بیاورید و بعد اینگونه نوشیدنی ها را مصرف کنید.

ارتودنسی متحرک

ارتودنسی متحرک

ارتودنسی متحرک

ارتودنسی متحرک

ارتودنسی متحرک

ارتودنسی متحرک

آیا شما هم قصد انجام ارتودنسی متحرک را دارید؟ آیا درباره مراحل ارتودنسی متحرک اطلاعاتی دارید؟ آشنایی با مراحل درمان ارتودنسی متحرک می تواند سپری شدن روند درمان را برای شما آسوده تر کند. پس در این مقاله با ما همراه باشید.

آیا ارتودنسی فانکشنال نسبت به دیگر روش های ارتودنسی متحرک بهتر است؟ چند نوع دستگاه فانکشنال وجود دارد؟ در این مقاله با روش ارتودنسی فانکشنال آشنا خواهید شد.